خاک فرۆشتن، جان جاک ڕۆسۆ

جان جاک ڕۆسۆ
ڕۆسۆ

قسە زۆرە لەسەر ئەقڵ و فەلسەفەی جان جاک ڕۆسۆ، بەڵام کارم بەوانەوە نیە. کتێبەکەی بێشکچی، ڕۆژهەڵاتی ئەنادۆڵ، سەرەتاکەی ئەم پەراگرافەی جان جاک ڕۆسۆیە:

“یەکەم کەس، دوای ئەوەی پارچەیە زەوی پەرژین کرد، خستیە مێشکیەوە بڵێ ئەمە هی منە و توانی خەڵکانێکی ئەوەندە کەم ئەقڵ بدۆزێتەوە کە باوەڕی پێ بکەن وایە، ئەو کەسە دامەزرێنەری کۆمەڵگای شارستانیە. چەن تاوان، شەڕ، قەتڵ، چەنە خەم و خەفەت و تۆقاندن ئەکرا ڕووی نەدایە گەر یەکێ دارەکانی هەڵگەندایە یا چاڵەکانی پڕ کردایەتەوە و بە پیاوانی چواردەوری بوتایە: ‘ گوێ لەم زۆرزانە مەگرن. فەوتاون ئەگەر بیرتان بچێت بەری ئەم سەرزەویە هی هەمووتانە و زەوی هی کەس نیە'”. بەشیک لە کتێبی پەیماننامەی کۆمەڵایەتی.

مەسەلەی موڵکایەتی، هەر لای بێشکچی بابەتی توێژینەوە نیە. پیاوانی وەک کارل مارکس تا ئەگاتەوە بە ئەفلاتون، وەک لە بابەتەکەی پێشتر بەڵێنم دابوو ئەخوێنمەوە لەسەریان، لای بێرتراند ڕەسڵ کورتەیەکی یۆتۆپیاکەی باسکراوە، لەوێدا ئەو ناهێڵێ کەس خاونی هیچ شتێک بێت. هەڵبەت لای ڕەسڵ خۆی موڵکایەتی کێشە نیە، چۆنێتی موڵکایەتیەکە کێشەکەیە.

ئەم دوو پەرەگرافە دوای بینینی ئەم کلیپەی پەرلەمانتار عەلی حەمەساڵح هات کە تیایدا ئەڵێ کۆمپانیای شەرق و ئەوسەت لەو جێگایەی ناونراوە کوردستان، لە ملیۆنێک مەتر زەوی سێ ملیار دۆلار قازانجی کردوە. هەڵبەت کەسیان وەک شێرکۆ بێکەس ناتوانن وەسفی ئەو خاک فرۆشیە بکەن دەسەڵاتدارانی پارتی و یەکێتی لەو مەملەکەتە دەستیان داوەتێ.