لە شەڕی فەتحوڵا گویلەن و تەیب ئەردۆگاندا کوردستانی ئێراق پشتی کامیان بگرێت؟

2014/12/18 نوسراوە  بڵاو نەکرابوەوە تا ۲۹/۷/٠۱٦.

ئەگەر بڕیار بێت لایەنی هەق بگرین ئەوا ئەبێ بڵێین تا ڕادەیەک بەڕێز گویلەن لەسەر حەقە. حەق بەو مانایەی ئەردۆگان خەوەکانی گەورەتر بوون و خۆی بە جێگرەوەی ئەتاتورک نەزانێت، هەروەها خۆی لەوە گەورەتر ئەزانێت کە بە هێز و بازوی گویلەن هاتبێتە جێگاکەی ئێستای. کاتێکیش تەماشای ژمارەکان ئەکەین (بۆ نمونە قەرزی تورکیا لە کاتی هاتنە سەر حوکمی ئەردۆغان تا ئێستا)(۱) — ئەم خوێندنەوە ئابوریە جێگای متمانە نیە، قسەکەی بەرنادشۆ بەکارە کە ئەکرێ ئابوریناسانی تر کەلێنی گەورە لەو ژمارانە بدۆزنەوە– سەرباری ئەوەش جار و بارە ئەبێ حەقێکیش بدرێت بە ئەردۆغان کەوا خزمەتی تورکیای کردوە. بەڵام لە ستراتیجیەت و خوێندنەوەی ڕووداوەکانی ناوچەکەدا لە دۆڕاو دۆڕاوترە(۲). بەڵام ئەمە بابەتی ئەم نوسینە نیە.

ئەوەی لەم نوسینەدا ئەمەوێت باسی بکەم ئەوە نیە کە ئایا بەدەپە و پەکەکە لە باکوری کوردستان هەقە چی بکەن، چونکە هەم ئەو مافە بەخۆم نادەم بەو شارەزاییە کەمەی هەمە قسە لە توانا و بۆچوونی ئەوان بکەم، هەم بەڕاستی کار و چالاکیەکانی گویلەن لە باکوری کوردستان لام بە تەواوی ڕوون نیە. بەهەمان تەرازوش نابێ لە چاوی بەدەپە و پەکەکەوە دۆخی باشور بخوێنرێتەوە یان قسەی لەسەر بکرێت، بەڵام نابێ تێکەڵ بکرێت لەوەی دۆزی باکور و باشور یەک دۆزە بۆیە نیەتی هێزەکان ئەکرێ بەهەریەک لەو دوو تەرازوە بپێورێت. ئەمە دوو شتی جیاوازە، بونیاد نەنانی ڕوانگەیەک لەسەر ڕوانگەی لایەنەکەی تر، بەڵام مادام دۆزی کورد یەک دۆز بێت ئەکرێ لەسەر ڕای لایەک قازانجی لایەکی تر دیاری بکرێت دەنا دژیەکی تێدا ڕوو ئەدات.

کەواتە با لە چەند پرسیارێکی سادەوە دەست پێ بکەین:

یەکەم: خواجە لە کوردستان خاوەنی چیە؟

فەتحوڵا گولەن خاوەنی دەیان مەکتەب، کۆمپانیا وە زانکۆی ئیشقە کە ساڵانە ئەگەر ژمارەیەکی ١٨ لەسەر هەموو دامەزراوەکانیان دابنێین و بڵێن هەموو ساڵێکیش ٥٠ قوتابی لە هەریەک لەوانەوە دەر ئەچێت ئەوا ساڵانە ٦٠٠ کەسی بەتوانا لە دامەزراوەکانی ئەوانەوە خوێندن تەواو ئەکەن. ئەگەر تەنها ٪۱ی ئەمانە لانی کەم دڵسۆزی جەماعەتەکەی بەڕێز گویلەن بن ئەوا ساڵانە ٦ کەسی بە توانا (چونکە خوێندنگاکانیان تەنها باشترین قوتابی وەر ئەگرن) دێنە ناو کۆمەڵگای کوردیەوە و ئەبن بە پزیشک، ئەندازیار، مافناس و جۆرەها کاری تر.

دوەم: پەیوەندی کۆمپانیای فەزالەر لەگەڵ تاڵەبانی و بارزانی؟

ئەوەی لە دنیای ڕۆژهەڵات شارەزابێت ئەبێ بزانێ کەوا ئەوەی بە گشتی باس ئەکرێت تەنها قەترەیەکە لەوەی کە لەژێرەوە ئەنجام ئەدرێت. سروشتی بزوتنەوەکەی بەڕێز گویلەنیش بۆخۆی بلیمەتی ئەم جۆرە کار کردنەیە. وەک یەکێ لە کەسە یەکەمەکانیان لە ساڵانی کۆتایی سەدەی ڕابردوودا بە دەمی خۆی وتی: ئێمە سیاسەت ناکەین بەڵام سیاسیەکان لەسەر پەنجە ئەخولێنینەوە. ئەوەی ڕاستەوخۆ پەیوەندی بە هەردوو تاڵەبانی و بەرزانیەوە هەبێت ئەوەیە کە ڕۆژێک هەمان کەس بە قوتابیەکانی کۆلێژی ئیشق ئەڵێ: ئەمە ڕۆژنامەیەکە تیایدا هاتوە کە جەنابی تاڵەبانی ئەڵێ “من پێم خۆشە ئەوان لە هەموو لادێیەکی ئێمە قوتابخانەیەک بکەنەوە” بە کورتی ئەوەی بۆ ناوەڕۆکی ئەم بابەتە گرنگە وەڵامی پرسیارەکە ئاوا عادلانەیە: پەیوەندی زانکۆی ئیشق (لەلایەن بەڕێز نێچیرڤان بارزانیەوە کرایەوە) و باقی خوێندنگاکانیان پەیوەندیەکی بتەو و تەندروستە.

یەک ڕوونکردنەوەی تریش گرنگە پێش ئەوەی وەڵامی سەردێڕی بابەتەکە و پرسیارە سەرەکیەکە بدەمەوە. ئەویش ئەوەیە کە ئاشکرایە بەڕێز گویلەن خۆی بە میراتگری دەوڵەتی عوسمانی ئەزانێت، هەرچەن ئەمە لای ئەردۆغانیش هەمان شتە (وەک بەختیار عەلی لە بابەتێکیدا ئاماژەی پێ ئەکات) بەڵام بەڕای من ئەردۆغان زیاتر شوێنکەوتوی پارتە ئیسلامیەکانی دوای حسن بنایە و خەو بە گێڕانەوەی سەڵتەنەتەوە نابینێت بۆ شام و قاهیرە. ئەوەی فەتحوڵا لە عوسمانیەتیش جیا ئەکاتەوە ئەوەیە کەوا هەرچەن هەردوکیان چەندین نیشانەی کاریگەری دروستکەرانی بیری ئەتاتورکیزمیان پێوە دیارە (زیا گوێکئاڵپ و بیرمەندانی دوایی) بەڕێز گویلەن زیاتر پابەندی سڕینەوەی ناسنامەی نەتەوەکانی ترە و بە ئاشکرا کار بۆ بە عوسمانی کردنی زمانی تورکی ئەکات. بۆیە ڕونکردنەوەکەی کە ئەمەوێت بیڵێم ئەمەیە: هەموو ئەمە وا ئەکات بەڕێز گویلەن پرۆسەی ئاشتی نێوان ئۆجەلان و ئەردۆگان بە پەیماننامەی حودەیبیە بشوبهێنێت.

کەواتە بەبێ درێژەدان بەباسەکە و لادان لەسەر تەوەرە ئەسڵیەکە: ئایا ئەبێ سیاسەت بکرێت یان پشتی حەق بگیرێت؟ پرسیارەکە ئاسانە بەڵام وەڵامەکەی ئەبێ قوڵتربێت لەوەی کە دیارە. ئەویش ئەوەیە کە نابێ پشتی حەق بگیرێت لە کاتێکدا حەق لەسەر ئەوەبێت کە ئەردۆغان ئەیەوێت ببێت بە سەرۆکی کۆمار و چەند ساڵێکی تریش ئابوری تورکیای لەژێردەستدا دەرنەچێت (مەیدانی شەڕی ئەم دوو ڕۆژە بانک و کۆمپانیاکانی سەر بە ئەردۆغانە). بەڵکوو ئەبێ سەنگی مەحەکێک، پێوەرێکی زانستی هەبێت بۆ ئەوەی تەماشاکەر نەبین. ئەوەی من بە ڕاستی ئەزانم دوو پێوەرن: یەکەمیان چەندە ئێمە لەگەڵ بەدەپە و پەکەکە هاوڕابین ئەوەندە یەکگرتووتر ئەبین و ئەوەندەش براوە تر ئەبین. بۆیە لە ئێستادا (بە سەردانەکەی دیاربەکریشەوە) ئاشکرایە کە لەیلا زانا و بایدەمیر پشتی ئەردۆغان ئەگرن. وە پێوەری دوەمیش ئەو ڕاستیەیە کەوا ئەردۆغان لە کوردستانی ئێراق مەکتەبی نەکردۆتەوە و کەس فێری تورکی ناکات. کۆمپانیاکانی ناردوە و خەریکی کەسابەتی عوسمانی ئاسای خۆیانن. بەڵام بەڕێز گویلەن مەکیاڤیلیانە قوچەکی پێی خۆی قایم کردوە و گۆڕانکاریەکیش کە ئەیکات وەک سوڵتان سەلیمی یەک، یەک خستنەوەی تورکە لە هەموو گۆشەیەکی دنیا.

بۆیە ئەبێ کورد پشتی ئەردۆگان بگرێت و ئەگەر دەستەواژەی کێ لەسەر حەقەش کەسانێک بێتاقەت بکات ئەوا ئەکرێ ئاوا تەماشای ساحەکە بکرێت: ئەردۆگان بە دەنگەکانی بەڕێز گویلەن هاتۆتە سەرحوکم، ئەگەر ئێستا ئەو ڕازی نەبێت هەندێ کەس بەزۆر کارێکی پێ بکەن، ئەوا هەر ئەو لەسەر حەقە ئەگەر خەوەکانیشی ئەوەندە گەورەبێت کە جەماعەتەکەی بەڕێز گویلەن بخاتە ژێر ڕکێفی خۆیەوە.

چونکە بەبێ ئەردۆغان ئەگەر بەڕێز گویلەن بیتوانیایە ئەمەی ئێستا لە تورکیا هاتۆتە دی بۆی بکرایە، هیچ کات ئەوی نەئەخستە پێش خۆی.

(۱) بلومبێرگ. دوا بڕی قەرزەکانی ئای ئێم ئێف درایەوە.http://www.bloomberg.com/news/2013-05-13/erdogan-s-imf-triumph-masks-surge-in-private-debt-turkey-credit.html

(۲) نیۆ-عوسمانیەتی ئەردۆگان http://www.globalresearch.ca/syria-egypt-reveal-erdogans-hidden-neo-ottoman-agenda/5358781

سەرنجێک بنوسە

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  گۆڕین )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  گۆڕین )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  گۆڕین )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  گۆڕین )

Connecting to %s